Rechter verklaard huwelijk ongeldig

De recente uitspraak van de rechtbank in Zwolle, waarin een huwelijk ongeldig is verklaard vanwege een ondeugdelijke huwelijksvoltrekking waarbij de toespraak door ChatGPT was opgesteld, vraagt om een duidelijke reactie. Niet alleen als trouwambtenaar, maar ook als jurist.

Als trouwambtenaar mag en kan je gebruikmaken van hulpmiddelen en meegaan met technologische ontwikkelingen. Technologie kan ondersteunen, inspireren en structureren. Maar zij kan nooit de plaats innemen van professionele verantwoordelijkheid. Een huwelijk is geen toneelstuk, geen experiment en geen vrijblijvende ceremonie. Het is een rechtsgeldige handeling met juridische gevolgen voor het leven van twee mensen.

Wat in deze zaak vooral wringt, is dat het bruidspaar de dupe wordt van onzorgvuldig handelen. Juist de buitengewoon ambtenaar van de burgerlijke stand is er om te waarborgen dat een huwelijk correct, zorgvuldig en volgens de wet wordt voltrokken. Wie het vertrouwen krijgt om mensen te trouwen, heeft de plicht om die verantwoordelijkheid volledig te dragen.

Het Burgerlijk Wetboek stelt duidelijke eisen aan een huwelijksvoltrekking. Die eisen zijn er niet voor niets: zij beschermen de rechtszekerheid van burgers. Hulpmiddelen, inclusief AI, kunnen ondersteunen bij voorbereiding, maar het naleven van de wettelijke vereisten kan en mag nooit worden uitbesteed.

Dat de rechter hier een duidelijke grens trekt, is terecht en noodzakelijk. Deze uitspraak onderstreept dat modernisering nooit mag leiden tot achteloosheid in publieke ambten. Het is te hopen dat dit oordeel wordt gezien als een wake-upcall voor iedereen die een publieke en juridische verantwoordelijkheid draagt.

Voor mij staat één ding voorop: mensen moeten erop kunnen vertrouwen dat hun huwelijk met zorg, aandacht en volgens de wet wordt voltrokken.