Laatste rouwdienst

Tijdens de laatste rouwdienst voorafgaand aan de crematie van oud-president Chan Santokhi is in een ingetogen en waardige sfeer afscheid genomen. Familie, partijgenoten, vertegenwoordigers uit binnen- en buitenland en vele betrokkenen kwamen samen om stil te staan bij zijn leven, zijn werk en de leegte die hij achterlaat.

In de toespraken klonk een duidelijke rode draad: Suriname neemt afscheid van een leider die niet alleen als president, maar ook als mens diepe indruk heeft achtergelaten. Hij werd omschreven als een “grote zoon van de natie”, iemand die met toewijding en overtuiging heeft gewerkt en die, zelfs buiten zijn formele functie, met respect werd aangesproken als “excellentie”.

Ook de spirituele dimensie kreeg nadrukkelijk aandacht. Vanuit de hindoeïstische traditie werd stilgestaan bij de leer van de vijf oerelementen waaruit het lichaam bestaat en waarnaar het na de crematie terugkeert. Tegelijk werd benadrukt dat de ziel, de atma, onvergankelijk is. Deze gedachte bood troost en perspectief: het lichaam wordt losgelaten, maar de essentie blijft voortbestaan.

De persoonlijke verhalen maakten de avond indringend. Een van de beveiligers sprak openhartig over zijn werk dichtbij de president. Hij vertelde hoe Santokhi vertrouwen gaf aan zijn mensen en hoe zij hem met toewijding beschermden. Tegelijk klonk er machteloosheid: tegen het moment waarop zijn tijd kwam, stond niemand sterker dan God. Zijn woorden raakten, juist omdat ze zo direct en eerlijk waren.

Vanuit Nederland bracht muzikant Ronald Snijders een muzikaal eerbetoon. Hij vertelde hoe hij eerder voor Santokhi had gespeeld en voelde het als een eer om nu via muziek zijn condoleances over te brengen – niet alleen aan de familie, maar ook aan de diaspora.

Politieke en maatschappelijke sprekers benadrukten het leiderschap van Santokhi. Hij werd herinnerd als een man met moed en durf, iemand die keuzes maakte die anderen niet aandurfden. Tegelijk werd zijn menselijke kant zichtbaar: iemand die ruimte gaf aan anderen, openstond voor discussie en mensen stimuleerde om zich te ontwikkelen. Vanuit de gemeenschap van Nickerie klonk dankbaarheid voor wat hij voor het district heeft betekend, met zelfs een oproep om zijn naam blijvend te verbinden aan het partijcentrum daar.

Ook oud-collega’s uit het veiligheidsdomein deelden hun herinneringen. Zij spraken over een leider die niet op afstand bleef, maar zelf het veld in ging, samen met zijn mensen. Beloften die hij deed, kwam hij na – zelfs tot in detail. Die betrouwbaarheid en betrokkenheid werden genoemd als kern van zijn leiderschap.

Een van de sprekers vatte het treffend samen: er is een groot gat achtergelaten. Niet alleen binnen de partij of de politiek, maar in de samenleving als geheel. Tegelijk klonk er ook een duidelijke opdracht door: zijn werk en zijn waarden moeten worden voortgezet.

Vanuit het wetenschappelijk bureau van de VHP werd benadrukt hoe Santokhi investeerde in kennis, ontwikkeling en goed bestuur. Hij gaf mensen kansen, zag potentie en moedigde aan tot verdieping en verantwoordelijkheid. Zijn nalatenschap leeft voort in de mensen die hij heeft gevormd en geïnspireerd.

De avond werd gedragen door woorden van troost aan de familie, in het bijzonder aan zijn echtgenote en kinderen. Steeds weer werd benadrukt hoe groot hun verlies is, juist omdat de betrokkenheid en het verdriet uit het hele land en daarbuiten voelbaar zijn.

Met deze laatste rouwdienst werd de overgang gemarkeerd van herdenken naar definitief afscheid. Morgen volgt de crematie, waarbij duizenden mensen worden verwacht om hem naar zijn laatste rustplaats te begeleiden.

Namens VHP Nederland is een deel van de rouwdienst bijgewoond. Onderstaande weergave is gebaseerd op de momenten die daarbij zijn beleefd en opgevangen.